Je kunt je opdracht bij een gemeente in theorie kwijtraken door de wet DBA, maar in de praktijk gebeurt dat meestal alleen als er serieuze twijfel is of je echt als zelfstandig ondernemer werkt. Gemeenten zijn voorzichtig en beëindigen liever een opdracht dan een risico te lopen, maar vaak zijn er alternatieven.
Vooral bij langdurige opdrachten, veel sturing en weinig ondernemersrisico kan een gemeente besluiten te stoppen of de samenwerking anders vorm te geven. In veel gevallen kun je met duidelijke afspraken, een goede rolverdeling en een andere contractvorm problemen voorkomen of oplossen. In dit artikel lees je hoe de wet DBA werkt, wat er mis kan gaan en welke stappen jij kunt zetten om je opdracht te behouden.
Wat is de wet DBA en waarom is die belangrijk voor opdrachten bij gemeenten?
De wet DBA is de Nederlandse regelgeving die moet voorkomen dat schijnzelfstandigheid ontstaat bij het inhuren van zzp’ers. Voor opdrachten bij gemeenten is de wet DBA belangrijk omdat de gemeente als opdrachtgever aansprakelijk kan worden gesteld als de Belastingdienst achteraf vindt dat er feitelijk sprake was van een verkapt dienstverband in plaats van echte zelfstandigheid.
De kern van de wet DBA is simpel: niet het papiertje telt, maar hoe je in de praktijk samenwerkt. De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke arbeidsrelatie tussen jou en de gemeente. Werk je als een werknemer, met vaste werktijden, hiërarchische aansturing en zonder ondernemersrisico, dan kan dat problemen geven, zelfs als je een keurig zzp-contract en een modelovereenkomst hebt.
Voor gemeenten is dat spannend, omdat zij grote en zichtbare opdrachtgevers zijn. Zij willen voorkomen dat achteraf loonheffingen, boetes en naheffingen moeten worden betaald. Daarom zijn veel gemeenten extra voorzichtig met zzp inhuren en scherper gaan kijken naar de manier waarop jij je werk uitvoert, zeker richting 2027 nu de handhaving verder wordt aangescherpt.
Juist als je langere tijd bij dezelfde gemeente werkt, veel uren maakt en volledig bent ingebed in het team, loopt de gemeente meer risico onder de wet DBA. Dat verklaart waarom sommige organisaties strengere inhuurregels hebben ingevoerd of vaker kiezen voor bemiddeling via een projectorganisatie.
Kun je door de wet DBA daadwerkelijk je opdracht bij een gemeente kwijtraken?
Ja, je kunt door de wet DBA je opdracht bij een gemeente kwijtraken, maar meestal gebeurt dat niet plotseling of zonder waarschuwing. Gemeenten beëindigen een opdracht vooral als zij het risico op schijnzelfstandigheid te groot vinden of als interne of landelijke richtlijnen hen daartoe dwingen.
In de praktijk zie je een paar typische situaties waarin de wet DBA de aanleiding is om een opdracht te stoppen of niet te verlengen:
- Je werkt al lange tijd fulltime bij dezelfde gemeente, zonder duidelijke einddatum of afgebakend project
- Je bent integraal onderdeel van het team, met dezelfde taken en verantwoordelijkheden als collega’s in loondienst
- Je ontvangt veel inhoudelijke en hiërarchische sturing van een leidinggevende bij de gemeente
- Je loopt nauwelijks ondernemersrisico, bijvoorbeeld door een lange doorbetalingsverplichting bij ziekte of afwezigheid
In zo’n situatie kan een interne audit, een nieuw inhuurbeleid of een aangescherpte landelijke handhaving ertoe leiden dat de gemeente besluit: zo kunnen we geen zzp’ers meer inhuren. Dan zijn er grofweg drie opties: de opdracht stoppen, de rol omzetten naar een dienstverband bij de gemeente, of de samenwerking voortzetten via een derde partij zoals een projectorganisatie.
Belangrijk om te weten: veel professionals ervaren dit als “door de wet DBA mijn opdracht kwijtgeraakt”, terwijl het vaak een combinatie is van de wet DBA, intern risicobeleid en de manier waarop de opdracht is ingericht. Dat betekent ook dat je zelf invloed hebt op hoe groot dat risico wordt.
Klaar voor de volgende stap?
Hoe verklein je als professional het risico om je gemeentelijke opdracht te verliezen door de wet DBA?
Je verkleint het risico om je gemeentelijke opdracht te verliezen door de wet DBA door je opdracht zo in te richten dat je positie duidelijk die van zelfstandig professional is. Dat betekent: heldere afspraken, een afgebakende opdracht, voldoende ondernemerskenmerken en een werkpraktijk die past bij een zzp’er in plaats van een werknemer.
Concreet kun je als professional op het volgende letten:
- Projectmatig werken: zorg dat je opdracht een duidelijke scope, looptijd en resultaat heeft. Vermijd structurele taken zonder einddatum die lijken op een vaste functie.
- Eigen regie op uitvoering: spreek af dat jij bepaalt hoe je het werk uitvoert, binnen de kaders van het projectresultaat. Vraag niet om dagelijkse aansturing zoals een werknemer.
- Beperk volledige inbedding: voorkom dat je exact dezelfde rol, taken en verantwoordelijkheden hebt als medewerkers in loondienst. Een meer adviserende of projectmatige rol helpt.
- Ondernemerskenmerken zichtbaar maken: werk voor meerdere opdrachtgevers per jaar, investeer in eigen tools en opleidingen en toon dat je echt een eigen onderneming runt.
- Let op looptijd en uren: heel langdurige fulltime inzet bij één gemeente vergroot de kans op discussie. Regelmatig evalueren en verlengen met duidelijke nieuwe doelen helpt.
- Leg afspraken goed vast: gebruik een contract of modelovereenkomst die aansluit bij de praktijk, maar pas vooral de praktijk aan als die begint te lijken op loondienst.
Daarnaast is het verstandig om ontwikkelingen rond “zzp inhuren gemeente 2027 wat verandert” te volgen. De overheid heeft aangekondigd de handhaving van de wet DBA verder op te voeren en mogelijk aanvullende regels te introduceren. Hoe beter je nu al zorgt dat je écht als ondernemer werkt, hoe kleiner de kans dat je in de gevarenzone komt.
Welke rol speelt een projectorganisatie zoals Flexurance bij DBA-risico’s?
Een projectorganisatie zoals Flexurance kan het DBA-risico voor zowel jou als de gemeente aanzienlijk verkleinen door zelf juridisch werkgever en risicodrager te zijn. In plaats van rechtstreeks als zzp’er bij de gemeente te werken, ga je dan in loondienst bij ons en werk je projectmatig bij verschillende opdrachtgevers.
Voor de gemeente betekent dit dat zij geen directe zzp’er inhuren, maar een projectorganisatie met eigen medewerkers. Daarmee vervalt het risico op schijnzelfstandigheid richting de Belastingdienst. Voor jou verandert er juist veel ten goede: je behoudt de afwisseling van uitdagende projecten bij gemeenten en andere publieke en private opdrachtgevers, maar combineert dat met de zekerheid van een vast dienstverband.
Bij ons ziet dat er in de praktijk zo uit:
- Je komt bij ons in dienst met goede, transparante arbeidsvoorwaarden en een uniek pakket aan werknemers- en privéverzekeringen
- Je werkt aan afwisselende projecten bij bijvoorbeeld gemeenten, waterschappen, provincies en ingenieursbureaus
- Wij dragen het juridische en financiële risico van de opdracht, niet jij als zelfstandige
- Onze accountmanagers kennen de technische markt en denken mee over je loopbaan en vervolgopdrachten
Voor veel professionals die nu als zzp’er bij een gemeente werken en zich zorgen maken over de wet DBA, is dit een aantrekkelijk alternatief: inhoudelijk uitdagend werk op hoog niveau, zonder voortdurend te hoeven nadenken of de Belastingdienst de opdracht straks nog wel als ondernemerschap ziet. Meer over onze aanpak en wie wij zijn lees je op onze pagina over ons.
Wat kun je doen als je gemeente de opdracht wil beëindigen vanwege DBA-twijfels?
Als een gemeente je opdracht wil beëindigen vanwege DBA-twijfels, is het belangrijk om eerst helder te krijgen wat precies het risico is en vervolgens samen te onderzoeken of de opdracht kan worden aangepast of in een andere vorm kan worden voortgezet. Pas als dat niet lukt, is stoppen echt de laatste stap.
Een praktisch stappenplan:
- Vraag om een open gesprek: bespreek concreet welke onderdelen van de opdracht DBA-risico opleveren. Kijk of je de opdracht meer projectmatig kunt maken, verantwoordelijkheden kunt verschuiven of je inzet kunt verminderen. Soms is het genoeg om je rol duidelijker adviserend of resultaatgericht te maken.
- Check alternatieve contractvormen: als je de vrijheid van verschillende projecten wilt behouden, maar minder risico wilt lopen door de wet DBA, kun je overstappen naar een projectorganisatie zoals Flexurance. Jij gaat dan in loondienst, de gemeente huurt een professional in zonder DBA-risico.
- Denk vooruit richting 2027: de discussie “zzp inhuren gemeente 2027 wat verandert” betekent dat meer organisaties hun beleid blijven aanscherpen. Gebruik een eventuele beëindiging ook als moment om je langetermijnstrategie te bepalen: blijf je zzp’er of kies je voor meer zekerheid in dienstverband?
Blijf in alle gevallen professioneel en oplossingsgericht. Een gemeente beëindigt zelden een opdracht uit kwaadheid; het gaat meestal om risicobeheersing. Door mee te denken en alternatieven aan te dragen, vergroot je de kans dat je óf de opdracht kunt voortzetten in aangepaste vorm, óf samen een nette overgang naar een andere constructie regelt.
Hoe helpt Flexurance jou om DBA-risico’s bij gemeenten te vermijden?
Flexurance helpt jou om DBA-risico’s bij gemeenten te vermijden door jou een vast dienstverband te bieden terwijl jij projectmatig bij gemeenten en andere opdrachtgevers werkt. Zo heb jij de afwisseling en uitdaging van zzp-werk, maar zonder het fiscale en juridische risico van de wet DBA.
Vanuit jouw perspectief als professional betekent dat:
- Afwisselende projecten bij gemeenten, waterschappen, provincies, aannemers en ingenieursbureaus in civiele techniek, bouwkunde, elektrotechniek en werktuigbouwkunde
- Carrièremogelijkheden doordat je via verschillende projecten snel ervaring opdoet in projectleiding, werkvoorbereiding, engineering, beleid of projectmanagement
- Goede arbeidsvoorwaarden met een prima salaris, een uniek pakket aan werknemers- en privéverzekeringen en zekerheid van een langdurig dienstverband
- Persoonlijke begeleiding door accountmanagers die zelf uit de technische praktijk komen en met je meedenken over je volgende stap
- Opleidingsmogelijkheden zodat je je specialisme kunt verdiepen of juist kunt doorgroeien naar een nieuwe rol
Waar je als zzp’er bij een gemeente steeds moet opletten of je opdracht nog DBA-proof is, regelen wij dat risico voor jou. Jij concentreert je op inhoudelijk uitdagend werk, wij zorgen voor de contracten, zekerheid en continuïteit in je loopbaan. Ben je benieuwd welke projecten nu lopen of wil je de stap zetten van zzp naar zekerheid met afwisseling? Bekijk dan onze actuele technische vacatures of neem contact met ons op via de contactpagina om je situatie te bespreken.
Klaar voor de volgende stap?