De wet DBA betekent voor jouw opdracht bij een gemeente dat de Belastingdienst beoordeelt of je feitelijk werkt als zelfstandige of als werknemer. Klopt jouw praktijk niet met de afgesproken zelfstandige relatie, dan kan de gemeente achteraf loonheffingen moeten betalen en loop jij risico op naheffingen en verlies van fiscale voordelen.
De impact van de wet DBA is dus vooral praktisch: hoe je opdracht is ingericht, hoe je wordt aangestuurd en hoe afhankelijk je bent van de gemeente. In 2026 wordt de handhaving verder aangescherpt, wat het extra belangrijk maakt dat jouw opdracht goed is ingericht. In dit artikel lees je hoe je dat concreet aanpakt.
Wat houdt de wet DBA precies in voor opdrachten bij een gemeente?
De wet DBA regelt bij opdrachten voor een gemeente of jouw werk als zelfstandige wel echt buiten dienstbetrekking valt. De Belastingdienst kijkt niet alleen naar je contract, maar vooral naar hoe je in de praktijk werkt. Klopt dat niet, dan kan de gemeente worden gezien als werkgever, met alle fiscale gevolgen van dien.
DBA staat voor Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. De wet verving de VAR en legt de verantwoordelijkheid voor het juist inrichten van de arbeidsrelatie bij zowel opdrachtgever als opdrachtnemer. Dat geldt dus ook als een gemeente jou inhuurt als zzp’er of via een bureau.
De kernvraag onder de wet DBA is steeds: is er sprake van loondienst of niet? De Belastingdienst kijkt daarbij naar drie hoofdkenmerken:
- Is er een gezagsverhouding, dus bepaalt de gemeente hoe, waar en wanneer jij werkt?
- Doe jij het werk persoonlijk, of kun je je vrij laten vervangen?
- Krijg je loon voor het werk, zonder ondernemersrisico of resultaatsafhankelijkheid?
Bij gemeentelijke opdrachten speelt nog iets extra’s: gemeenten werken vaak met strakke processen, hiërarchie en werktijden. Dat lijkt snel op een dienstverband. Daarom is het belangrijk om al bij de start van je opdracht duidelijke afspraken te maken over zelfstandigheid, bijvoorbeeld via een zorgvuldig ingerichte opdrachtomschrijving of via een gespecialiseerd projectbureau.
Overweeg je naast direct zzp’en ook een vaste baan met afwisselende projecten bij overheden, ingenieursbureaus en aannemers, dan kun je bij onze technische vacatures zien hoe dat er in de praktijk uitziet.
Hoe bepaal ik of mijn opdracht bij een gemeente binnen of buiten dienstbetrekking valt?
Of jouw opdracht bij een gemeente binnen of buiten dienstbetrekking valt, bepaal je door te kijken naar de feitelijke werksituatie: mate van gezag, vervangbaarheid en ondernemersrisico. Hoe meer jij zelfstandig beslist, je je kunt laten vervangen en eigen risico loopt, hoe groter de kans dat je opdracht buiten dienstbetrekking valt.
Begin met een eerlijke zelftest: als jij morgen ziek bent, wat gebeurt er dan? Wordt het werk simpelweg doorgeschoven naar een collega van de gemeente, of moet jij zelf een vervanger regelen? En wie bepaalt jouw werktijden en prioriteiten: jij in overleg, of je gemeentelijke leidinggevende eenzijdig?
Let vooral op deze punten:
- Aansturing: krijg je concrete opdrachten met resultaatverplichting, of word je dagelijks inhoudelijk aangestuurd alsof je in het team werkt?
- Inbedding: draai je mee in reguliere teamoverleggen, piketdiensten en functioneringsgesprekken, of werk je meer projectmatig en afgebakend?
- Risico en verantwoordelijkheid: factureer je op basis van uren zonder risico, of draag je aantoonbaar projectrisico en lever je op resultaat?
- Meerdere opdrachtgevers: werk je uitsluitend voor deze gemeente, of heb je aantoonbaar meerdere opdrachtgevers in een jaar?
De Belastingdienst kijkt altijd naar de praktijk, niet alleen naar de tekst in de overeenkomst. Spreek je bijvoorbeeld af dat je zelf je tijd indeelt, maar zit je in de praktijk elke dag van 9 tot 5 op het gemeentehuis onder directe aansturing, dan weegt de praktijk zwaarder dan het papier.
Twijfel je? Dan kan het helpen om de opdracht samen met de gemeente of via een technisch projectbureau tegen het licht te houden, zodat je de risico’s vooraf beperkt in plaats van achteraf verrast te worden.
Klaar voor de volgende stap?
Welke risico’s loop ik als zzp’er of gedetacheerde professional bij een gemeente onder de wet DBA?
Onder de wet DBA loop je als zzp’er of gedetacheerde professional bij een gemeente vooral fiscale en juridische risico’s als jouw opdracht feitelijk een dienstbetrekking blijkt. De grootste gevolgen zijn naheffingen, terugvordering van zelfstandigenaftrek, onduidelijkheid over aansprakelijkheid en mogelijk het gedwongen stoppen of aanpassen van de opdracht.
Voor zzp’ers zijn de belangrijkste risico’s:
- Fiscale correcties: als de Belastingdienst oordeelt dat sprake was van loondienst, kun je ondernemersaftrek en andere fiscale voordelen verliezen over die periode.
- Onzekerheid over doorbetaling: bij discussie over de arbeidsrelatie kan een gemeente besluiten een opdracht eerder te beëindigen.
- Aansprakelijkheid: onduidelijke afspraken over verantwoordelijkheid en risico kunnen bij fouten of vertragingen hard aankomen.
Werk je via detachering, dan liggen veel fiscale risico’s formeel bij de werkgever of het projectbureau. Toch heb je zelf ook aandachtspunten:
- Je wilt zeker weten dat jouw werkgever de arbeidsrelatie met de gemeente correct heeft ingericht.
- Bij verkeerde inzet kan een gemeente terughoudender worden in het verlengen van je opdracht.
- Onzekerheid over de wet DBA kan druk geven op je loopbaanplanning, bijvoorbeeld als je net midden in een groot project zit.
Daarom is het verstandig om niet alleen naar het tarief of salaris te kijken, maar ook naar hoe professioneel de constructie is ingericht en hoeveel zekerheid je hebt voor de langere termijn.
Hoe kan ik mijn opdracht bij een gemeente DBA-proof inrichten?
Je maakt jouw opdracht bij een gemeente DBA-proof door de arbeidsrelatie zo in te richten dat jouw zelfstandigheid in de praktijk duidelijk zichtbaar is. Dat betekent heldere, resultaatgerichte afspraken, beperkte dagelijkse aansturing, ruimte voor eigen invulling en waar mogelijk meerdere opdrachtgevers en ondernemersrisico.
Een praktische aanpak bestaat uit een combinatie van goede afspraken op papier en consequent gedrag in de dagelijkse praktijk. Denk aan de volgende stappen:
- Formuleer een duidelijke opdrachtomschrijving: beschrijf concreet het project, de doelen, de resultaten en de looptijd, in plaats van een open eind “meedraaien in het team”.
- Leg vast hoe je wordt aangestuurd: spreek af dat je verantwoordelijk bent voor de aanpak binnen de afgesproken kaders en dat er vooral op resultaat wordt gestuurd.
- Regel vervangbaarheid: leg vast dat jij je mag laten vervangen door een gelijkwaardige professional, uiteraard in overleg met de gemeente.
- Bewaar ondernemerskenmerken: werk met een eigen laptop waar mogelijk, hanteer je eigen huisstijl in communicatie en factureer zakelijk met algemene voorwaarden.
- Let op inbedding in de organisatie: voorkom dat je alle vaste taken van een medewerker overneemt, inclusief roosters en piketdiensten, zonder projectmatige afbakening.
Daarnaast helpt het om jouw opdrachtenportefeuille breder te maken. Werk je langere tijd alleen voor één gemeente, dan wordt het lastiger om je ondernemersstatus te onderbouwen. Ook daarom kiezen veel technisch professionals ervoor om via een bureau of projectorganisatie te werken: je hebt dan afwisseling in opdrachten, maar ook meer zekerheid en professionele ondersteuning bij wet- en regelgeving.
Wat kan een gespecialiseerd technisch projectbureau als Flexurance voor mij en de gemeente betekenen?
Een gespecialiseerd technisch projectbureau kan voor zowel jou als de gemeente veel onzekerheid rond de wet DBA wegnemen. Wij nemen het formele werkgeverschap of opdrachtnemerschap op ons, richten de constructie juridisch correct in en zorgen dat jij je kunt focussen op de inhoud van je project in plaats van op regels.
Als landelijk werkende projectorganisatie in civiele techniek, bouwkunde, elektrotechniek en werktuigbouwkunde kennen wij de praktijk bij gemeenten, waterschappen en andere overheden door en door. Onze accountmanagers komen zelf uit de technische wereld en weten precies hoe je een opdracht zo inricht dat deze past bij de wet DBA én bij jouw loopbaanwensen.
Concreet betekent dat voor jou:
- Afwisselende projecten: je werkt aan uiteenlopende projecten bij gemeenten, provincies, Rijkswaterstaat, ingenieursbureaus en aannemers, zonder telkens zelf alle contractrisico’s te hoeven dragen.
- Carrièremogelijkheden: je kunt doorgroeien van bijvoorbeeld tekenaar naar werkvoorbereider, projectleider of projectmanager, met begeleiding van mensen die jouw vak begrijpen.
- Goede arbeidsvoorwaarden: een vast dienstverband bij ons met een prima salaris, unieke werknemers- en privéverzekeringen en een stabiele basis, terwijl je toch projectmatig bij opdrachtgevers werkt.
- Persoonlijke begeleiding: wij kijken samen welke projecten bij jou passen, houden rekening met je privésituatie en denken mee over jouw volgende stap.
- Opleidingsmogelijkheden: je krijgt ruimte om opleidingen en cursussen te volgen, zodat je technisch én inhoudelijk aantrekkelijk blijft voor gemeenten en andere opdrachtgevers.
Wil je weten hoe wij werken, wat onze achtergrond is en waarom zoveel technische professionals voor ons kiezen, lees dan meer over ons als projectorganisatie. Heb je al een lopende opdracht bij een gemeente en twijfel je of die DBA-proof is, neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op om je situatie te bespreken.
Hoe Flexurance helpt met veilig en zeker werken onder de wet DBA
Flexurance helpt jou veilig en zeker te werken onder de wet DBA door het formele risico bij ons neer te leggen en jou een stabiele basis met afwisselende projecten te bieden. Jij focust op techniek en projecten bij gemeenten, wij zorgen voor een kloppende constructie, goede voorwaarden en begeleiding van jouw loopbaan.
Als risicodragende projectorganisatie combineren wij de voordelen van een vaste baan met de dynamiek van het projectmatig werken bij verschillende opdrachtgevers. Daardoor hoef jij je minder zorgen te maken over wetgeving en fiscale regels en kun je je energie steken in inhoud, ontwikkeling en plezier in je werk.
Bij ons kun je rekenen op:
- Vaste zekerheid, flexibele projecten: je hebt een langdurig dienstverband bij ons, terwijl je werkt aan spraakmakende civiele, bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige projecten bij gemeenten en andere opdrachtgevers.
- Loopbaan op maat: samen bepalen we welke projecten passen bij jouw ervaring en ambities, van werkvoorbereiding en engineering tot projectleiding en beleid.
- Sterke arbeidsvoorwaarden: een goed salaris, unieke verzekeringspakketten en secundaire voorwaarden die passen bij jouw levensfase.
- Opleiding en groei: we investeren gericht in opleidingen en trainingen, zodat jij aantrekkelijk blijft voor de markt van 2026 en de jaren daarna.
- Mensgerichte begeleiding: korte lijnen, eerlijkheid, humor en betrokkenheid; je hebt altijd een vaste contactpersoon die jouw projecten én jouw wensen kent.
Denk je na over jouw volgende stap of vraag je je af of zzp inhuren bij een gemeente in 2027 veel verandert en wat dat voor jouw loopbaan betekent, dan sparren we graag met je. Bekijk onze actuele vacatures in de techniek of neem direct contact op met ons team om je mogelijkheden te bespreken.
Werk je bij een gemeente of technisch opdrachtgever en zoek je een partner die zowel de inhoud als de wet DBA begrijpt, kijk dan hoe wij opdrachtgevers ondersteunen op onze pagina voor technische projectoplossingen.
Klaar voor de volgende stap?