Als zzp’er hoef je in principe niet zelf te bewijzen dat je onafhankelijk werkt voor een gemeente, maar je moet wél kunnen laten zien dat je opdracht echt ondernemerschap is en geen verkapt dienstverband. De Belastingdienst beoordeelt uiteindelijk de arbeidsrelatie, maar als jij niets kunt aantonen, loop jij de grootste risico’s.
In de praktijk betekent dit dat zowel jij als de gemeente verantwoordelijk zijn voor een goede, duidelijke opdracht en bijbehorende afspraken. Hoe beter je jouw positie als zelfstandige vastlegt en in de praktijk waarmaakt, hoe kleiner het risico op problemen achteraf. In dit artikel lees je stap voor stap waar je op moet letten als zzp’er in de techniek die voor een gemeente werkt.
Wanneer ben je als zzp’er echt onafhankelijk bij een gemeente?
Je bent als zzp’er echt onafhankelijk bij een gemeente als je werkt als ondernemer en niet als verkapte werknemer. Dat betekent dat je meerdere opdrachtgevers hebt of kunt hebben, zelf bepaalt hoe je je werk uitvoert, ondernemersrisico loopt en niet volledig bent ingebed in de gemeentelijke organisatie met dezelfde aansturing als vaste medewerkers.
Voor de Belastingdienst draait het om de feitelijke situatie, niet alleen om wat er in het contract staat. De vraag is: gedraag jij je als ondernemer en behandelt de gemeente jou als externe specialist, of functioneer je feitelijk als medewerker op de afdeling?
Twijfel je of je toch beter (tijdelijk) in loondienst wilt werken aan gemeentelijke projecten, dan kun je ook kijken naar de technische vacatures bij overheden en ingenieursbureaus via onze vacatures.
Belangrijke signalen dat je als echt onafhankelijke zzp’er werkt bij een gemeente:
- Je hebt geen verplichting om persoonlijk het werk te doen en mag je laten vervangen (mits afgesproken).
- Je bepaalt in grote lijnen zelf hoe je het werk uitvoert, binnen de kaders van het project.
- Je hebt geen recht op loon bij ziekte en geen vakantiedagen zoals medewerkers.
- Je gebruikt bij voorkeur eigen middelen of ten minste niet alles van de gemeente.
- Je hebt ook andere opdrachtgevers of bent aantoonbaar actief op zoek.
- Je loopt ondernemersrisico, bijvoorbeeld door een vaste prijs, geen doorbetaling bij geen werk of eigen aansprakelijkheid voor fouten.
Let op dat langdurige opdrachten, fulltime aanwezigheid op kantoor en deelname aan teamoverleggen snel kunnen lijken op een gewone baan. Dat hoeft niet direct een probleem te zijn, maar hoe meer je lijkt op een werknemer, hoe groter het risico dat de Belastingdienst dat ook zo ziet.
Wie moet bewijzen dat jij onafhankelijk werkt als zzp’er?
Formeel ligt de bewijslast bij zowel de gemeente als de zzp’er, maar in de praktijk kijkt de Belastingdienst vooral naar de opdrachtgever als het gaat om loonheffingen. Tegelijkertijd ben jij als zzp’er degene die de gevolgen voelt als jouw ondernemerschap wordt afgewezen of achteraf ter discussie staat.
Als de Belastingdienst bij een controle concludeert dat sprake is van een dienstbetrekking, kan de gemeente naheffingen en boetes krijgen. Gemeenten willen dat risico vermijden en worden daarom steeds voorzichtiger met zzp’ers. Jij hebt er belang bij dat de afspraken en de feitelijke werkwijze kloppen, omdat:
- je achteraf discussie kunt krijgen over je positie als ondernemer;
- je problemen kunt krijgen met je belastingaangifte of ondernemersaftrek;
- je reputatie als betrouwbare zelfstandige schade kan oplopen.
In discussies over schijnzelfstandigheid kijkt de Belastingdienst naar alle stukken: offerte, contract, opdrachtbeschrijving, facturen, mailwisselingen en hoe je in de praktijk werkt. Kun jij laten zien dat je als ondernemer hebt gehandeld, dan sta je veel sterker.
Werk je via een bemiddelaar of projectorganisatie, dan kan een deel van de verantwoordelijkheid ook daar liggen. Het is verstandig om te kiezen voor partijen die de regels rond zzp en gemeenten goed kennen en duidelijke afspraken maken.
{div style=”all:initial !important; display:block !important; box-sizing:border-box !important; background:#1e9a82 !important; padding:40px 48px !important; margin:40px 0 !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; border-radius:4px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; align-items:center !important; justify-content:space-between !important; flex-wrap:wrap !important; gap:24px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:block !important;”}
{p style=”all:unset !important; display:block !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:28px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; color:#ffffff !important; line-height:1.2 !important; margin:0 !important;”}Klaar voor de volgende stap?{/p}
{/div}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; gap:16px !important; flex-wrap:nowrap !important;”}
{a href=”https://flexurance.nl/vacatures/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:#fb6107 !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Vind jouw baan →{/a}
{a href=”https://flexurance.nl/open-sollicitatie/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:transparent !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; border:2px solid #ffffff !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Open sollicitatie →{/a}
{/div}
{/div}
{/div}
Hoe kun je als zzp’er aantonen dat je onafhankelijk werkt voor een gemeente?
Je kunt als zzp’er aantonen dat je onafhankelijk werkt voor een gemeente door je ondernemerschap zichtbaar te maken in je contract, werkwijze en administratie. Denk aan een duidelijke opdrachtovereenkomst, meerdere opdrachtgevers, eigen tarieven, ondernemersrisico en concrete voorbeelden waaruit blijkt dat jij de opdracht als zelfstandige uitvoert.
Maak het de Belastingdienst zo makkelijk mogelijk om te zien dat jij ondernemer bent. Dat doe je door zowel op papier als in de praktijk de kenmerken van ondernemerschap te laten zien.
Belangrijke maatregelen die je zelf kunt nemen:
- Gebruik een duidelijke opdrachtovereenkomst waarin staat:
- dat er geen dienstverband is en geen gezagsverhouding zoals bij werknemers;
- dat je zelf je werk indeelt binnen afgesproken deadlines;
- dat je geen recht hebt op loondoorbetaling bij ziekte of vakantie;
- dat je je in principe mag laten vervangen (als dat werkbaar is).
- Werk met eigen tarieven en offertes in plaats van een “uurloon” zoals personeel.
- Toon meerdere opdrachtgevers in je portfolio of planning, ook als je tijdelijk vooral voor één gemeente werkt.
- Factureer zakelijk met eigen huisstijl, algemene voorwaarden en betalingstermijnen.
- Laat ondernemersrisico zien, bijvoorbeeld door:
- afspraken over resultaat in plaats van alleen uren;
- herstel op eigen kosten bij fouten;
- geen doorbetaling als er tijdelijk geen werk is.
- Beperk inbedding in de organisatie: geen personeelsvergaderingen, geen beoordelingsgesprekken, geen gebruik van alle interne regelingen voor medewerkers.
Voor technische zzp’ers in civiele techniek, bouwkunde, elektrotechniek of werktuigbouwkunde is het extra belangrijk om je rol scherp te omschrijven: ben je ingehuurd voor een duidelijk afgebakend project, zoals ontwerp, calculatie of projectleiding, of draai je mee als vaste kracht op de afdeling?
Welke risico’s loop je als de gemeente je niet als onafhankelijke zzp’er ziet?
Als de gemeente jou niet als onafhankelijke zzp’er ziet, loop je risico op het verlies van opdrachten, discussie met de Belastingdienst over je ondernemerschap en mogelijk terugvordering of correctie van belastingvoordelen. Daarnaast kan je reputatie schade oplopen en wordt het lastiger om nieuwe opdrachten bij overheden te krijgen.
Gemeenten zijn sinds de strengere controle op schijnzelfstandigheid voorzichtig. Ziet een gemeente jouw rol toch meer als werknemer dan als zelfstandige, dan kan dat verschillende gevolgen hebben:
- Contract wordt niet verlengdDe gemeente wil meer zekerheid en legt jou beperkingen op die je ondernemerschap aantasten, bijvoorbeeld aanwezigheidsplicht of vaste werktijden.
- Discussie met de BelastingdienstOverheden en grote opdrachtgevers delen soms ervaringen. Een “lastige” casus kan toekomstige kansen beïnvloeden.
Hoewel naheffingen formeel vooral bij de opdrachtgever terechtkomen, kan de gemeente besluiten om minder of geen zzp’ers meer in te huren in jouw vakgebied. Voor jou als technische professional betekent dat simpelweg minder interessante projecten bij overheden.
Hoe kies je veilige opdrachten als zzp’er bij gemeenten?
Je kiest veilige opdrachten als zzp’er bij gemeenten door vooraf te letten op de opdrachtomschrijving, de contractvorm, de mate van aansturing en de duur en omvang van het project. Kies voor duidelijk afgebakende opdrachten met ondernemersruimte, in plaats van langdurige “meedraai”-functies die sterk lijken op een baan in loondienst.
Een veilige opdracht is er een waarbij jij je vak kunt uitoefenen als zelfstandige specialist, zonder dat je in de structuur van de gemeente wordt gezogen. Let bij de selectie van opdrachten op de volgende punten:
- OpdrachtomschrijvingFulltime, jarenlang op dezelfde plek vergroot het risico. Projectmatige inzet met heldere mijlpalen is veiliger.
- AansturingIs het echt een opdrachtovereenkomst met ondernemersafspraken, of lijkt het op een arbeidsovereenkomst zonder de naam?
- Ondersteuning en bemiddelingWerk je via een partij die de regels kent en meedenkt over jouw positie als ondernemer?
Voor technische zzp’ers kan het verstandig zijn om opdrachten te kiezen die duidelijk projectmatig zijn: bijvoorbeeld een ontwerptraject voor een civiel project, een tijdelijke versterking voor de werkvoorbereiding of een specifiek implementatieproject in de elektrotechniek.
Wil je liever zekerheid én afwisselende projecten bij gemeenten en andere opdrachtgevers, dan kun je ook overwegen om in loondienst te gaan bij een projectorganisatie in plaats van volledig als zzp’er te blijven werken.
Hoe Flexurance helpt met veilig werken voor gemeenten zonder zzp-risico’s
Als je de inhoudelijke uitdaging van gemeentelijke projecten zoekt, maar niet alle zzp-risico’s rond schijnzelfstandigheid wilt dragen, bieden wij een alternatief: vast in dienst, met de afwisseling en vrijheid van projecten bij verschillende overheden en technische organisaties.
Bij ons werk je aan civiele, bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige projecten bij onder meer gemeenten, waterschappen en Rijks- en provinciale overheden, maar dan met de zekerheid van een langdurig dienstverband. Wij regelen de contractuele kant en jij focust op je vak.
Werken via Flexurance betekent onder andere:
- Afwisselende projecten bij gemeenten, ingenieursbureaus, aannemers en andere opdrachtgevers, passend bij jouw ervaring en ambities.
- Carrièremogelijkheden doordat je verschillende organisaties van binnen ziet en gericht kunt doorgroeien in bijvoorbeeld projectleiding, engineering of projectmanagement.
- Goede arbeidsvoorwaarden met een prima salaris, reiskostenregeling en een uniek pakket aan werknemers- en privéverzekeringen.
- Persoonlijke begeleiding door accountmanagers met een technische achtergrond die begrijpen hoe jouw werkveld in elkaar zit.
- Opleidingsmogelijkheden zodat je je technische kennis én soft skills kunt blijven ontwikkelen.
Twijfel je tussen zzp’en of loondienst, of loop je nu vast bij een gemeente vanwege zzp-risico gemeente techniek? Neem gerust contact met ons op via de contactpagina om je situatie te bespreken, of lees meer over wie wij zijn op over ons. Ben je benieuwd welke projecten en functies we op dit moment hebben, bekijk dan onze actuele technische vacatures.
Onze opdrachtgeverspagina laat zien met wat voor soort organisaties wij samenwerken en aan wat voor projecten jij kunt meewerken. Die vind je op onze opdrachtgevers.
{div style=”all:initial !important; display:block !important; box-sizing:border-box !important; background:#1e9a82 !important; padding:40px 48px !important; margin:40px 0 !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; border-radius:4px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; align-items:center !important; justify-content:space-between !important; flex-wrap:wrap !important; gap:24px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:block !important;”}
{p style=”all:unset !important; display:block !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:28px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; color:#ffffff !important; line-height:1.2 !important; margin:0 !important;”}Klaar voor de volgende stap?{/p}
{/div}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; gap:16px !important; flex-wrap:nowrap !important;”}
{a href=”https://flexurance.nl/vacatures/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:#fb6107 !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Vind jouw baan →{/a}
{a href=”https://flexurance.nl/open-sollicitatie/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:transparent !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; border:2px solid #ffffff !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Open sollicitatie →{/a}
{/div}
{/div}
{/div}>