Wet DBA-handhaving betekent dat de Belastingdienst actief controleert of een arbeidsrelatie echt zelfstandig is of feitelijk een dienstverband. Bij schijnzelfstandigheid kan de fiscus loonheffingen en premies naheffen en boetes opleggen. Voor techniekprojecten met veel zzp’ers is duidelijke samenwerking en goede vastlegging daarom cruciaal.
De regels zijn bedoeld om schijnzelfstandigheid te beperken en zorgen voor meer eerlijkheid tussen werknemers, zzp’ers en werkgevers. Vooral in sectoren als civiele techniek, bouwkunde, elektrotechniek en werktuigbouwkunde heeft dit grote impact. In dit artikel lees je hoe wet DBA-handhaving in de techniek werkt, welke risico’s je loopt en hoe je je goed voorbereidt.
Wat is de wet DBA en waarom is die ingevoerd?
De wet DBA, voluit Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties, is de wet die bepaalt of iemand echt als zzp’er werkt of feitelijk in loondienst is. De wet is ingevoerd om schijnzelfstandigheid tegen te gaan en te zorgen dat opdrachtgevers en zzp’ers eerlijk belasting en sociale premies betalen.
Voor de invoering van de wet DBA werkte de Belastingdienst met VAR-verklaringen. Daarmee had een opdrachtgever grotendeels zekerheid, ook als de praktijk eigenlijk op een dienstverband leek. In de techniek leidde dat regelmatig tot situaties waarin zzp’ers jarenlang fulltime bij één opdrachtgever zaten, met weinig ondernemingsrisico en toch het fiscale voordeel van zelfstandigheid.
De wet DBA legt de verantwoordelijkheid bij zowel opdrachtgever als opdrachtnemer. Niet alleen het contract telt, maar vooral hoe je samenwerkt in de praktijk. Ben je als zzp’er bijvoorbeeld volledig ingebed in de organisatie, heb je geen eigen ondernemersrisico en werk je onder leiding en toezicht van de opdrachtgever, dan kan er toch sprake zijn van een dienstverband.
Voor technische professionals en opdrachtgevers betekent dit dat je veel scherper moet kijken naar hoe de samenwerking is ingericht. Zeker in langdurige projecten bij gemeenten, waterschappen of ingenieursbureaus is het belangrijk om vooraf te bepalen: is dit echt zzp of past een dienstverband beter, bijvoorbeeld via een vaste werkgever als projectorganisatie.
Wil je als opdrachtgever juist werken met ingehuurde specialisten, maar zonder gedoe rond schijnzelfstandigheid, dan kan een risicodragende projectorganisatie zoals wij dat zijn een veilig alternatief bieden ten opzichte van direct zzp-inhuren.
Hoe werkt de handhaving van de wet DBA in de praktijk?
De handhaving van de wet DBA werkt zo dat de Belastingdienst beoordeelt of de feitelijke arbeidsrelatie overeenkomt met wat in het contract staat. Inspecteurs kijken naar aanwijzingen van werkgeversgezag, inbedding in de organisatie en ondernemersrisico. Bij schijnzelfstandigheid kan de Belastingdienst loonheffingen en boetes opleggen aan de opdrachtgever.
In de praktijk begint handhaving vaak met een bedrijfsbezoek of een boekenonderzoek. De Belastingdienst kan dan vragen hoe de samenwerking met zzp’ers is ingericht, welke werkzaamheden zij uitvoeren en hoe aansturing plaatsvindt. In technische omgevingen gaat het bijvoorbeeld om tekenaars, werkvoorbereiders, projectleiders of engineers die langdurig op één project of bij één opdrachtgever werken.
Belangrijke signalen voor de Belastingdienst zijn onder andere:
- De zzp’er draait mee in het vaste rooster en planningsteam
- De opdrachtgever bepaalt werktijden, werkplek en werkwijze
- Er is nauwelijks ondernemersrisico, bijvoorbeeld door doorbetaling bij ziekte
- De zzp’er heeft geen eigen materialen, verzekeringen of meerdere opdrachtgevers
Als blijkt dat de praktijk op een dienstverband lijkt, kan de Belastingdienst stellen dat er sprake is van schijnzelfstandigheid. Dan kan de opdrachtgever met terugwerkende kracht loonbelasting, premies werknemersverzekeringen en mogelijk een boete moeten betalen. Voor een individuele zzp’er kan dat ook gevolgen hebben voor aftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek.
Om dat te voorkomen is het belangrijk dat opdrachtgevers hun inhuurbeleid op orde hebben en dat zzp’ers bewust kiezen voor opdrachten die passen bij echte zelfstandigheid. Wie twijfelt of een samenwerking wel past binnen de regels, kan beter vooraf advies inwinnen of kiezen voor een constructie met meer zekerheid, zoals detachering via een gespecialiseerde projectorganisatie.
Opdrachtgevers die structureel technische professionals nodig hebben, kunnen bijvoorbeeld een deel van hun bezetting invullen via projectspecialisten van Flexurance. Daarmee ligt het werkgeversrisico niet bij de opdrachtgever en voorkom je discussies over schijnzelfstandigheid.
{div style=”all:initial !important; display:block !important; box-sizing:border-box !important; background:#1e9a82 !important; padding:40px 48px !important; margin:40px 0 !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; border-radius:4px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; align-items:center !important; justify-content:space-between !important; flex-wrap:wrap !important; gap:24px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:block !important;”}
{p style=”all:unset !important; display:block !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:28px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; color:#ffffff !important; line-height:1.2 !important; margin:0 !important;”}Klaar voor de volgende stap?{/p}
{/div}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; gap:16px !important; flex-wrap:nowrap !important;”}
{a href=”https://flexurance.nl/vacatures/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:#fb6107 !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Vind jouw baan →{/a}
{a href=”https://flexurance.nl/open-sollicitatie/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:transparent !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; border:2px solid #ffffff !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Open sollicitatie →{/a}
{/div}
{/div}
{/div}
Vanaf wanneer gaat de handhaving van de wet DBA echt gelden?
De wet DBA geldt al, maar de volledige handhaving wordt stap voor stap opgevoerd. De Belastingdienst focust vooral op duidelijke gevallen van kwaadwillendheid en ernstige schijnzelfstandigheid. Naar verwachting wordt de handhaving richting 2026 en daarna strenger, met minder gedoogruimte voor twijfelgevallen.
Sinds de invoering van de wet DBA is de handhaving meerdere keren uitgesteld en versoepeld, onder meer omdat opdrachtgevers en zzp’ers tijd moesten krijgen om hun werkwijze aan te passen. Toch betekent dit niet dat er niets gebeurt. De Belastingdienst voert al jaren controles uit en kan nu al ingrijpen bij evidente misstanden.
Voor de technieksector is dat relevant omdat juist hier veel langlopende projecten en inhuurconstructies voorkomen. Denk aan een civieltechnisch projectleider die jarenlang op één gemeenteproject zit of een werktuigbouwkundig engineer die fulltime en langdurig in een projectteam van een aannemer is ingebed. Zulke situaties komen sneller in beeld bij scherper toezicht.
Belangrijk om te begrijpen is dat je je niet kunt verschuilen achter het argument dat “de volledige handhaving nog niet begonnen is”. Als de Belastingdienst nu al vaststelt dat er feitelijk sprake is van een dienstverband, kunnen er ook nu al correcties volgen. De overgangsperiode is vooral bedoeld om zorgvuldig te kunnen aanpassen, niet om de regels te negeren.
Wie in 2026 nog steeds werkt met twijfelachtige zzp-constructies in de techniek, neemt bewust een groter risico. Daarom is het verstandig om nu al te zorgen dat je arbeidsrelaties kloppen: ofwel echt zelfstandig, ofwel in loondienst of via een detacherings- of projectorganisatie.
{div style=”all:initial !important; display:block !important; box-sizing:border-box !important; background:#1e9a82 !important; padding:40px 48px !important; margin:40px 0 !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; border-radius:4px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; align-items:center !important; justify-content:space-between !important; flex-wrap:wrap !important; gap:24px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:block !important;”}
{p style=”all:unset !important; display:block !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:28px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; color:#ffffff !important; line-height:1.2 !important; margin:0 !important;”}Klaar voor de volgende stap?{/p}
{/div}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; gap:16px !important; flex-wrap:nowrap !important;”}
{a href=”https://flexurance.nl/vacatures/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:#fb6107 !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Vind jouw baan →{/a}
{a href=”https://flexurance.nl/open-sollicitatie/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:transparent !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; border:2px solid #ffffff !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Open sollicitatie →{/a}
{/div}
{/div}
{/div}
Wat zijn de risico’s van schijnzelfstandigheid voor opdrachtgevers en zzp’ers?
De risico’s van schijnzelfstandigheid zijn voor opdrachtgevers vooral financiële naheffingen, boetes en reputatieschade. Voor zzp’ers zijn de belangrijkste risico’s het verlies van fiscale voordelen, terugvorderingen en onzekerheid over sociale zekerheid. In de techniek kunnen deze risico’s flink oplopen door hoge uurtarieven en langdurige projecten.
Voor opdrachtgevers zijn de belangrijkste risico’s:
- Naheffingen loonbelasting en premies over het verleden als de Belastingdienst de relatie als dienstverband ziet
- Boetes en rente bij ernstige of langdurige schijnzelfstandigheid
- Arbeidsrechtelijke claims als een zzp’er achteraf een dienstverband claimt, bijvoorbeeld rond ontslagbescherming of vakantiegeld
- Reputatieschade bij medewerkers, vakbonden of opdrachtgevers, zeker bij publieke projecten
Voor zzp’ers zijn de risico’s anders, maar minstens zo belangrijk:
- Verlies van ondernemersaftrek en andere fiscale voordelen als de Belastingdienst vindt dat je eigenlijk werknemer was
- Onzekerheid over sociale zekerheid, bijvoorbeeld rond arbeidsongeschiktheid of werkloosheid
- Afhankelijkheid van één opdrachtgever, waardoor je onderhandelingspositie zwak wordt
- Onrust in je loopbaan als opdrachten plots stoppen omdat opdrachtgevers bang zijn voor DBA-risico’s
In de techniek zie je regelmatig dat zzp’ers feitelijk als vaste krachten worden ingezet: ze draaien mee in de storingsdiensten, lopen bouwvergaderingen, sturen teams aan en zijn een vast gezicht voor de opdrachtgever. Dat kan prettig voelen, maar vergroot het risico dat de Belastingdienst het als dienstverband ziet.
Een alternatief is kiezen voor een vast dienstverband bij een projectorganisatie die je uitzendt of detacheert op verschillende projecten. Dan heb je de zekerheid van loon, verzekeringen en pensioen, terwijl je toch afwisselende opdrachten doet bij uiteenlopende opdrachtgevers in de civiele techniek, bouwkunde, elektrotechniek of werktuigbouwkunde.
Hoe kun je je als opdrachtgever of zzp’er goed voorbereiden op DBA-handhaving?
Je kunt je goed voorbereiden op DBA-handhaving door je arbeidsrelaties kritisch te beoordelen, duidelijke afspraken vast te leggen en de praktijk van samenwerken aan te passen aan de regels. Opdrachtgevers en zzp’ers moeten samen zorgen dat de werkelijkheid past bij het gekozen model: echt zelfstandig of echt in dienst.
Voor opdrachtgevers in de techniek zijn dit praktische stappen:
- Maak een inventarisatie van alle zzp’ers: wie doen welke taken, hoe lang, onder welke voorwaarden
- Beoordeel per rol of het logisch is dat die echt zelfstandig wordt ingevuld, of dat een dienstverband of detachering beter past
- Pas de aansturing aan: geef zzp’ers meer eigen verantwoordelijkheid, minder directe leiding en meer vrijheid in werktijden en werkwijze als het echt zelfstandigen zijn
- Leg afspraken zorgvuldig vast in contracten en zorg dat de praktijk klopt met wat op papier staat
- Beperk langdurige schijnconstructies: voorkom dat een zzp’er jarenlang fulltime op één plek zit zonder ondernemersrisico
Voor zzp’ers in de civiele techniek, bouwkunde, elektrotechniek en werktuigbouwkunde zijn dit belangrijke acties:
- Check je opdrachten op kenmerken van loondienst: vaste werktijden, hiërarchische aansturing, geen ondernemersrisico
- Zorg voor meerdere opdrachtgevers waar mogelijk, of kies bewust voor loondienst als je vooral langdurig bij één partij werkt
- Regel je eigen verzekeringen en materialen om je ondernemerschap te onderbouwen
- Bespreek openlijk met opdrachtgevers hoe jullie de samenwerking willen inrichten binnen de DBA-regels
Twijfel je of jouw situatie DBA-proof is, dan kan het verstandig zijn om over te stappen naar een constructie met meer zekerheid. Een dienstverband bij een projectorganisatie biedt dan vaak een goede balans tussen afwisseling in projecten en juridische en financiële veiligheid.
Wil je juist meer zekerheid én afwisseling, dan kun je ook kijken naar onze technische vacatures bij Flexurance. Je werkt dan projectmatig bij verschillende opdrachtgevers, maar met de zekerheid van een vast dienstverband en duidelijke arbeidsvoorwaarden.
Hoe helpt Flexurance bij wet DBA-handhaving in de techniek?
Wij helpen technische professionals bij wet DBA-handhaving in de techniek door een veilig alternatief te bieden voor risicovolle zzp-constructies. Je komt bij ons in dienst, werkt aan afwisselende projecten bij verschillende opdrachtgevers en wij dragen het werkgevers- en DBA-risico. Zo kun jij je focussen op je vak in plaats van op regels.
Als landelijk werkende projectorganisatie in civiele techniek, bouwkunde, elektrotechniek en werktuigbouwkunde combineren wij flexibiliteit met zekerheid. In plaats van als zzp’er in een grijs gebied rond schijnzelfstandigheid te werken, kies je bij ons voor een helder dienstverband met projectmatig werk. Dat sluit goed aan bij de manier waarop de Belastingdienst arbeidsrelaties beoordeelt.
Concreet betekent werken via ons voor jou:
- Afwisselende projecten bij onder andere gemeenten, waterschappen, Rijkswaterstaat, aannemers, architecten- en ingenieursbureaus
- Uitgebreide carrièremogelijkheden als tekenaar, werkvoorbereider, projectleider, constructeur, engineer, projectmanager en meer
- Goede arbeidsvoorwaarden met een prima salaris, een uniek pakket werknemers- en privéverzekeringen en aandacht voor jouw werk-privébalans
- Persoonlijke begeleiding door accountmanagers die zelf uit de technische praktijk komen en jouw vak en ambities begrijpen
- Opleidingsmogelijkheden om je kennis te verdiepen of je te ontwikkelen richting bijvoorbeeld projectmanagement, systems engineering of kostencalculatie
Waar je als zzp’er zelf alle DBA-risico’s draagt, regelen wij als risicodragende projectorganisatie de contracten, certificeringen en naleving van wet- en regelgeving. Jij hebt de zekerheid van een vast team achter je en de vrijheid van steeds nieuwe projecten binnen jouw vakgebied.
Wil je weten hoe dit er voor jouw loopbaan uit kan zien of heb je vragen over de overstap van zzp naar een vast dienstverband met projectwerk, neem dan gerust contact op met Flexurance. Samen kijken we welke projecten en rol het beste passen bij jouw ervaring en ambities.
Benieuwd naar wie wij zijn en hoe wij werken, lees dan meer over Flexurance en onze mensgerichte aanpak in de techniek.
{div style=”all:initial !important; display:block !important; box-sizing:border-box !important; background:#1e9a82 !important; padding:40px 48px !important; margin:40px 0 !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; border-radius:4px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; align-items:center !important; justify-content:space-between !important; flex-wrap:wrap !important; gap:24px !important;”}
{div style=”all:unset !important; display:block !important;”}
{p style=”all:unset !important; display:block !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:28px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; color:#ffffff !important; line-height:1.2 !important; margin:0 !important;”}Klaar voor de volgende stap?{/p}
{/div}
{div style=”all:unset !important; display:flex !important; gap:16px !important; flex-wrap:nowrap !important;”}
{a href=”https://flexurance.nl/vacatures/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:#fb6107 !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Vind jouw baan →{/a}
{a href=”https://flexurance.nl/open-sollicitatie/” style=”all:unset !important; display:inline-block !important; background:transparent !important; color:#ffffff !important; font-family:’Work Sans’,sans-serif !important; font-size:20px !important; font-weight:800 !important; text-transform:uppercase !important; letter-spacing:1px !important; padding:24px 32px !important; border-radius:99px !important; border:2px solid #ffffff !important; cursor:pointer !important; white-space:nowrap !important; text-decoration:none !important;”}Open sollicitatie →{/a}
{/div}
{/div}
{/div}